De Wogerie vun de Welt

Wokeen kennt dat nich, dat Geföhl, dat hild to hem. Dat Geföhl, nich noog wogt to hem. Immer in Bedriev ween to möten, bestännig andrieven to warrn. Kiek in de bunten Hölps- un Modetietschriften, dor warrt dat Thema jümmers wedder opgrepen, week spöölt un diverse mehr oder minner stereotype Raatslääg utspütt. Find dien Mitten, mak Yoga, gah joggen, haal deeper Luft, üm di sülvst un dien Seel (wedder) to finnen. Man, Philosoph Ralf Konersmann gravt deeper, schickt sien Synapsen op de Reis un stiggt mit uns in de Tiedmaschien, wo wi bet ton’n Anfang vun‘e abendländische Kultur, bet to Adam un Eva mitnahmen warrn.

De Wogerie vun de Welt

Dat Teel vun‘n Philosophen is to kieken, un to begriepen, wat oder welke Gedanken uns anstött uns Mentalität formt un uns ut dat (paradiesische ) Glieksgewicht brööcht hebbt? Fragen, mit de de Philosoph vun de CAU Kiel sick vele Johrn uteneen sett hett. Rutsuurt is dorbi denn „Die Unruhe der Welt“, en Essai mit 331 Sieten plus 130 Sieten mit Henwiesen.

„Wat is dat glückliche Leven?“, fraagt de Stoiker Seneca glieks to Anfang un gifft sülvst Anter: „Ahn Sorgen to leven un binnerst Ruh to hemm“. So, as in‘t Paradies. Een Mythos, de veel öller is as de hilligen Bööker sülvst, wat düsse Urtied-Vertellen opgrepen un för sik ümarbeit hem. Nu dedektiert Philosoph Ralf Konersmann in de Genesis glieks twee Vörfälle wat uns kulturelle DNA op Unruhe ümprogrammeert hebbt. Nümmer 1. Adam un Evas Sündenfall, wat dorto föhrt hett, dat Gott uns Vörfahren ut‘n Gorden Eden verjagt hett un denn 2. dat Adams öllste Söhn Kain, de Ackerbuur, sien lütte Broder Abel, den Scheeper dothaut hett. Endgültig vertöörnt mit Jahwe, dreiht de Urfamilie sick vun‘t Paradies weg un wannert na dat Land Nod hen, wat dat hebräische Wort för Unruhe un Ruhelosigkeit is.

Ruheengel Eichhof-Karkhoff Kronshagen

Later seggt de Mönk „Ora et labora“ un meent dormit dat de Menschen ehren Freeden wull nich mehr op düsse Welt finnen wart, avers wenn se Gott anropen ut de Stille vun‘t Kloster, keemen se düssen Tostand wull tominnst en Stück neger. Bi de Lektüre vun Ralf Konersmann sien philosophische Ünnersööken warrt klaarer un klaarer, dat de Unruhˋ nich erst dörch de industrielle Revolution, mit’n Wevstohl un de Dampmaschien in de Welt plumpst is. Dor harr ik egens de entfesselte Technik in Verdacht hat. De Iesenbahn as Tiet- un Ruum Vernichter, wat Schienen bet na Ausschwitz un Dachau möglich makt. De Morsetelegraph wat Kontinente mitenanner verknütt, de erste digitale Vermiddeln siet de Füürsignalkeed vun Troja. Dat Telephon, wat de Spraak vun den Spreker trennt, se in Echttiet um den Globus bölkt, ahn dat dat keen Wulkenkratzers in de Wallstreet geven worr. Lenkraketen op den Padd wat in Echttied Satellitenbiller na de Kommandobunkers funkt, bet to‘ n Inslaag. „Rasender Stillstand(Virilio). Hett dat ganze Malheur nich villicht överhaupt dormit anfungen, dat de erste Philosoph, Thales vun Milet, de Oogen vun de Eer in den Heben richt hett?

Ruh op de Blücherbrüch ?

Thales vun Milet düükert bi Ralf Konersmann nich in sien Book to de Unruh vun de Welt op, dorför avers vele annere plietsche Denker un Wetenschaplers vun Adorno bet Zwickel. Wat dat Lesen vun dat Book för mi nu persönli so interessant un besünners makt? Villicht so: Dörch de Mannigfaltigkeit vun Gedanken un Themen wat de Autor mit grote Lust un Akribie vun de erste bet to de letzde Siet vör sien Publikum opstellen un utbreeden deit, warrt een vun Anfang an, en ganz egen Handschrift wies. De Autor schrifft över de Wogerie, nimmt doran Andeel, ahn sülvst polemisch to warrn as ton Bispeel Adorno in de Dialektik vun de Opklären. Ik meen hier schrifft en Flaneur in de Traditschoon vun Walter Benjamin, de sick de Unruhephänomene dörch een goot poleerte philosophische Theoriebrill bannig scharp ankieken un denn heel suutje analyseeren deit. In’t Johr 2017 hett he för sien“Wörterbuch der Unruhe“ den renomeerten Tractatus-Pries vun dat Philosophikum Lech wunnen. De Jury harr dormals sinngemäss seggt, de Autor worr dat wunnerbar torecht kriegen, de „friee essayistische Form mit philosphische Stringenz“ to verbinnen. Dat worr ik ünnerstrieken. Blots een Bispeel. För’n Hobbyphilosophen as mi, höört de Utdruck „Pantha rhei“ (alles fliesst) vun‘n Vörsokratiker Heraklit natürli in den philosophischen Warktüügkassen. Nu wiest Ralf Konersman nich blots

Picknick ünner Leitplanke / Papa mit Frünnen Anfang 60er ?

dorop hen, dat sik düsse Begreep as „affsolute Metapher“ versülvstännigt hett un för allens mögliche stahn kann, sünnern, un dor arger ik mi en beten över mi sülvst, düsse „Edelmetapher“ sick sülvst wedderspreken deit. Woso bün ick dor nich vun sülvst op kamen? Dat Bild vun de totale „Fluidität“ fungscheneert blots, wenn du Fastland mitdenkst, en Punkt fast leggst, op de du di betreken, oder vun wat ut du op dat, wat wogt kieken kannst. Kulturphilosoph un Soziologe Georg Simmel weer dat, de Begreepe mit Geldstücke vergleken hett, de dörch vele Hannen gaht un dordörch denn affnutzt warrt. So dull, dat een jichenswenn nich mehr weet, wat egens opstahn hett. So is Ralf Konersmann to verdanken, dat affgrepen Begreepe wedder tastend föhlbar warrn. Anstee vun en Schlusswort. Op Siet 240 schrifft Ralf Konersmann een heel wichtigen Satz:

„Keen interpreteert, hört op Marionette vun sien Schicksaal to ween“

Düsse Inladen bün ick geern folgt.

Mien hochdüütsche „SH Schnack“ för NDR 1 Welle Nord is hier to finnen.

Snutenpulli oder op de Snuut?

As Plattsnacker kiekt se di an as weerst du en nüdliche lütte Feldhamster wat op de List vun de bedrohten Arten steiht. Sööt, nüdlich? Vun wegen, grääsig föhlt sik dat an för Ingwer Feddersen in Dörte Hansens Bestseller Mittagsstunde, wenn he sik in´ n Dialog mit sien studeerten Gegenöver ünnerboddert süht. Un so änli kunn een sik ok föhlen, wenn een dat Wort Snutenpulli hört, wat opstunns dorbi is de (plattdüütsche) Welt to polariseeren. Wokeen sik vöraff schlau maken will, hier liggt de Woddel woto disse Bidrag en wietere Twieg sien will.

Objet trouvé

Pro Snutenpulli 

  • Dat is blots en nüüdliche Neologismus wat to Coronatieden boorn worrn is um de Lüüd, wat dat mit de Süük so al swoor noog hebbt, ton smuustern to bringen. Wat schall dor leeg an ween?
  • Dat is een sötet Spraakbild, sogor progressiv, wiel dat mal wedder wiest, dat de Norddüütschen sik ok vun Nannoterroristen nich ünnerkriegen laten. Se rullt eenfach ehren Snutenpulli hoch un beholt ehrn Kurs ok in de Krise bi.
  • De Snutenpulli treckt immer grötere Kreise un makt so düütschlandwiet Reklame för de plattdüütsche Spraak, de sik as jede annere Spraak ok, de noch nich dood is, wieter entwickelt un wieter entwickeln mutt.
Mundschuul, Gesichtsmask, Snutenpulli ?

Contra Snutenpulli oder op de Snuut 

  • Blots wiel een dat Wort Snutenpulli mienethalven nu ok al in Bayern kennt un du de mit „Snutenpulli“ bedruckte Gesichtsmask bi diverse Onlinehööker ordern kannst, heet dat lang nich, dat düsset Wort de över Johrhunnerte wussen plattdüüsche Spraak un Kultur adäquat repräsenteeren deit.
  • De Snutenpulli repräsenteert sodenni blots en siede Version vun de rieke plattdüütsche Spraak un Kultur, wat, as so vele annere Wöör, de Jan Graf in sien Bidraag ziteert, op de Döntjes-Eck reduzeert warrt.
  • Mit düssen Utverkoop oder mit düsse „Disneysierung“ vun´t Plattdüütsche warrt utblendt, dat de plattdüütsche Spraak mit oder ahn Gesichtsmask noch ganz normal as Verkehrs- und Geschäftspraak in´n Alldag nutzt warrt. Dormit warrt se diskrimmineert in Vergliek to de schienbor „högere“, hochdüütsche Mehrheits-Spraak.

Ik bün keen Sprakenwetenschapler un heff enkelte Positionen ok blots anrieten kunnt, man, wat suurt dor an Enn bi ruut? Welke Afgrünne luurn dor achter enkelte Wöör de een nieg op de Tung leggt warrn? Jan Graf sleit en Podiumsdiskussion vör, op welke de verscheden kontroversen Aspekte diskereert warrn kunnen. Ik meen dat is en bannig goode Idee. Denn dorbi geiht dat nich blots üm een Wort, sünnern üm dat Sülvstverständnis un Sülvstbild vun uns eegen Regionalspraak. Twüschen siede „Wortsteinbruch“ un deepe Inspirations-Quell.           

Spraak un Vörurdeel

Anners as Robert Habeck ob de Rüüchsiet vun‘t Book verklaart, „Kübra Gümüşay seziert die Architektur unserer Sprache auf der Suche nach einem neuen Haus, in dem Platz für alle ist“ meen ik nich, dat de Journalistin, Autorin un Bloggerin Kübra Gümüşay de Architektur vun unse hochdüütsche Spraak utriekend sezeert. Dat deit se wull to Anfang, op de ersten 44 Sieten, man denn geiht dat um annere wichtige Themen as Integration, Entmenschlichung dörch Spraak, Sarrazin, Alldagsrassismus oder de Fraag, wo wi as Sellschaap mit veel Respekt „über unsere Probleme sprechen können ohne den Hass der Rechten zu nähren ?“ Een bannig wichtige un interessante Fraag, man, ik harr dacht, ik krigg mehr Philosophie un weniger Politik to weten, as de Titel „Sprache und Sein“ mi ok to verspreken meent. Spraak is elementar, un dat Jumpen twüschen de Spraken is een existenziellet Doon, dat dien Leven un dat Leven vun annere rieker maken deit.

Spraak as Politik